26 mrt, 14:00
Nieuws

Oss onteigende 70 huizen van Joden en veel daarvan zijn nooit teruggegeven

De gemeente Oss heeft tijdens de Tweede Wereldoorlog willens en wetens meegewerkt aan het onteigenen en ontruimen van zeventig huizen van joodse inwoners. Veel huizen zijn destijds gekocht door andere inwoners van Oss en nooit teruggegeven aan de voormalige eigenaren. Bovendien kregen voormalige eigenaren na terugkeer geen compensatieregeling aangeboden.

Historicus Paul Spanjaard uit Oss heeft dit vastgesteld in een onderzoek dat hij op verzoek van de gemeente en joodse organisaties heeft uitgevoerd. Hij heeft hiervoor woningen in de huidige gemeente Oss onder de loep genomen.

Oss is voor zover bekend de eerste gemeente in Brabant die klaar is met een onderzoek naar het vastgoed en de inboedels van haar joodse burgers tijdens en direct na de oorlog. In het Land van Cuijk en Eindhoven loopt nog zo'n onderzoek.

'Niet wegkijken'
Burgemeester Wobine Buijs-Glaudemans reageert beschaamd op de uitkomsten van Spanjaards inventarisatie. “Ik word weer getroffen door hoe de overheid stipt en nauwgezet heeft meegewerkt aan de onteigening van het vastgoed en de inboedels van haar joodse burgers. De grootste les is dat het kon gebeuren en weer kan gebeuren. Je hoort niet weg te kijken bij de ontrechting van je medemens”, aldus de burgemeester.

Uit het archiefonderzoek blijkt dat er in Oss zeventig huizen van joodse inwoners door de bezetter zijn onteigend en verhandeld, waarbij ook de inboedels afgepakt en weggevoerd zijn. Een van die huizen, aan de Burg. van den Elzenlaan, werd in die tijd gebruikt als burgemeesterswoning. Het pand was eigendom van een onteigende en ondergedoken joodse burger en is ver onder de prijs aangekocht.

Ook huurhuizen geplunderd
Vijftig woningen die door joodse inwoners werden gehuurd zijn eveneens ‘geplunderd’. Volgens Spanjaard hebben de gemeente, de politie en de technische dienst van de gemeente in opdracht van de bezetter meegewerkt aan registratie en ontruiming.

Veel 'joodse woningen' zijn tijdens de bezetting voor een bedrag ver onder de werkelijke waarde verkocht aan veelal andere inwoners van Oss. Ongeveer 70 van de 364 joodse inwoners van Oss hebben de oorlog overleefd. Vermoedelijk had een tiental van hen de voormalige eigen woning kunnen terugclaimen, maar dat is vaak niet gebeurd. De meeste huizen zijn volgens Spanjaard na de oorlog ongestoord in het bezit van de nieuwe eigenaren gebleven.

“Deze vorm van oorlogswinst, behaald ten koste van de ondergang van de joodse gemeenschap, is een van de schrijnende zaken die uit dit onderzoek naar voren komen”, stelt Spanjaard. Zijn rapport werd vrijdagmiddag door burgemeester Buijs overhandigd aan een vertegenwoordiger van de Joodse Gemeente in Oss. Ook MSD was hierbij aanwezig. Het toenmalige Organon heeft na de oorlog drie huizen teruggegeven aan de oorspronkelijke eigenaren, inclusief een financiële vergoeding.

LEES OOK: Joodse huizen onteigend tijdens de oorlog, Eindhoven onderzoekt rol van gemeente


Lees het hele bericht van Omroep Brabant »